Mã QR dùng vào việc gì trong kinh doanh, và đo mỗi việc bằng con số nào

01

Cái gì phân biệt một mã QR kinh doanh với một mã tạo ra cho xong

Bất kỳ công cụ tạo mã miễn phí nào cũng cho ra một mã QR chạy được trong mười giây, và với một lần dùng duy nhất — một cái mã trên slide, một liên kết trong bài thuyết trình — thì đó đúng là công cụ phù hợp.

Nó thôi phù hợp ngay khi cái mã được in lên thứ mà bạn không dễ in lại, hoặc ngay khi bạn cần biết nó có hiệu quả hay không. Một mã tạo cho xong thì ghi cứng đích đến vào bên trong và chẳng báo cáo lại điều gì. Một mã kinh doanh mang theo một địa chỉ chuyển tiếp mà bạn trỏ lại được, và cho mỗi lượt quét đi qua một chỗ có thể đếm được nó.

Khác biệt ấy không nằm ở tính năng, mà nằm ở chuyện gì xảy ra sáu tháng sau, khi trang đích đã chuyển đi và có người hỏi rằng chiến dịch ấy có đáng làm lại không.

02

Hãy bắt đầu từ hành động, đừng bắt đầu từ cái mã

Mã QR là một lối tắt để khỏi phải gõ. Nó chỉ đáng được quét khi người ta nhìn thấy mình đổi lại được gì, và điều đó khiến mấy chữ nằm cạnh cái mã quan trọng hơn mọi thứ thuộc về bản thân cái mã.

«Tìm hiểu thêm» chẳng cam kết điều gì và kết quả cũng đúng như vậy. «Xem danh sách rượu vang», «Đăng ký bảo hành», «Kiểm tra xem có vừa với máy của bạn không», «Xem video lắp đặt» — mỗi câu gọi tên một kết quả, và mỗi câu là một lời hứa mà đích đến sau đó phải giữ. Một cái mã ghi «cách lắp đặt» mà lại mở ra trang chủ thì còn tệ hơn là không có mã, vì nó dạy người ta rằng mã của bạn chỉ tổ mất thì giờ.

03

Những chỗ mã QR thật sự phát huy tác dụng

Những tình huống dưới đây bao trùm phần lớn những gì doanh nghiệp thật sự dùng mã QR để làm. Mỗi tình huống nêu rõ nên trỏ vào đâu và nên theo dõi cái gì.

• Thực đơn nhà hàng — một trang di động cho những gì hay thay đổi, một file PDF cho tấm thực đơn ngắn và ổn định. Theo dõi số lượt quét theo từng vị trí đặt để biết bàn nào, ô cửa kính nào đáng chỗ.
• Wi-Fi cho khách — thông tin đăng nhập ghi thẳng vào mã, trên một mạng riêng dành cho khách. Chẳng có gì để đo cả; giá trị nằm ở chỗ bớt đi phiền toái.
• Đánh giá và phản hồi — một liên kết đi thẳng tới biểu mẫu đánh giá, đặt vào lúc khách đang hài lòng chứ không phải ở cửa ra. Hãy theo dõi tỉ lệ điền xong, đừng theo dõi số lượt quét.
• Bao bì sản phẩm — thành phần và khả năng tương thích trước khi bán, hướng dẫn cài đặt, bảo hành và đặt lại hàng sau khi bán. Theo dõi xem mã hàng nào và thị trường nào thật sự quét.
• Sự kiện — chương trình, đăng ký, làm thủ tục vào cửa rồi khảo sát sau sự kiện, trỏ lại theo từng giai đoạn khi sự kiện đi qua chúng. Một cái mã, bốn đích đến, lần lượt theo thời gian.
• Tài liệu và sách hướng dẫn — một trang web mang sẵn câu trả lời, còn file PDF thì để bên dưới, để phần đông những người chỉ cần một con số khỏi phải tải về hai chục megabyte.
• Quảng cáo in ấn và ngoài trời — mỗi điểm đặt một mã riêng, để xếp hạng được các vị trí treo áp phích với nhau. Đây chính là trường hợp mà một cái mã dùng chung phá hủy nhiều thông tin nhất.
• Danh thiếp và chữ ký email — một thẻ liên hệ hoặc một trang hồ sơ, mà bản hồ sơ thì sửa được khi chức danh thay đổi.
• Rao bán bất động sản và xe — thông tin, thư viện ảnh và đặt lịch xem ngay từ tờ dán trên cửa kính, cập nhật theo tin rao.
• Vận hành nội bộ — nhật ký thiết bị, quy trình an toàn, đặt phòng họp, hồ sơ tài sản. Chẳng hào nhoáng gì nhưng thường là chỗ đáng giá nhất, bởi phương án thay thế là một tờ giấy ép nhựa mà từ năm 2019 chẳng ai buồn cập nhật.

04

Chọn loại mã: ba câu hỏi

Gần như mọi quyết định đều ngã ngũ sau ba câu hỏi, hỏi theo đúng thứ tự này.

Thứ nhất: đích đến rồi có bao giờ thay đổi không? Nếu có — mà với bất cứ việc kinh doanh nào thì gần như luôn có — cái mã bắt buộc phải là mã động, vì mã tĩnh in ra rồi thì không trỏ lại được nữa. Thứ hai: bạn có cần biết nó chạy ra sao không? Số liệu đòi hỏi lượt quét phải đi qua một địa chỉ chuyển tiếp, nên câu này cũng dẫn tới mã động. Thứ ba: nó có cần chạy được mà không cần dịch vụ nào ở giữa không? Đó là trường hợp duy nhất mà mã tĩnh thắng, và nó áp dụng cho thông tin đăng nhập Wi-Fi, thẻ vCard và văn bản thuần — thứ nội dung tự nó là hàng hóa chứ không phải là cái trỏ tới hàng hóa.

05

Hãy tách mã ra trước khi in, đừng chờ tới sau khi in

Điều đáng tiếc phổ biến nhất là in cùng một cái mã lên mọi thứ. Nó vẫn chạy, và nó hủy hoại khả năng của bạn trong việc trả lời bất kỳ câu hỏi nào thú vị hơn «có ai quét không».

Hãy làm một mã riêng cho từng chiều mà sau này bạn có thể muốn đem ra so sánh: từng kiểu vị trí đặt, từng địa điểm, từng mã hàng, từng thị trường, từng biến thể của chiến dịch. Tất cả có thể cùng trỏ về một đích đến. Tạo thêm mã thì chẳng tốn gì, còn thêm mã về sau thì không thể nếu không làm lại file in.

Phép thử rất đơn giản — nếu bạn hình dung được một cuộc họp mà ở đó có người hỏi «cái nào hiệu quả hơn?», thì bạn đã cần hai cái mã.

06

Đo cái gì, và mỗi con số nói lên điều gì

Số lượt quét đứng một mình thì chỉ mô tả lượng người qua lại. Những con số làm thay đổi quyết định là những con số đem ra so sánh được.

• Lượt quét theo từng vị trí đặt — xếp hạng các bề mặt thực tế của bạn với nhau. Đây là con số dùng được ngay nhất mà bạn có.
• Lượt quét riêng biệt so với tổng lượt quét — quét lại nhiều lần là chuyện lành mạnh với một thực đơn, nhưng là dấu hiệu xấu với một liên kết dùng một lần, nơi nó thường có nghĩa là có gì đó đã hỏng.
• Lượt quét theo giờ và theo ngày — cho biết một ưu đãi có thời hạn có được nhìn thấy trong đúng khung thời gian của nó hay không.
• Lượt quét theo khu vực — tách một xu hướng toàn quốc khỏi một xu hướng địa phương, và bắt được những vị trí đặt chỉ hiệu quả ở đúng một thành phố.
• Tỉ lệ chuyển đổi trên trang đích — con số duy nhất nối cái mã với kết quả thật, và nó nằm trong công cụ phân tích web của bạn chứ không nằm trong dữ liệu quét.

07

Nói ngắn về quyền kiểm soát và an toàn

Mã động là một địa chỉ chuyển tiếp thuộc về bạn, nghĩa là ai sửa được nó thì cũng trỏ được vật phẩm in của bạn đi bất cứ đâu. Trên bao bì và biển hiệu, những thứ không thể thu hồi, quyền truy cập ấy xứng đáng được giữ gìn cẩn thận như quyền truy cập vào trang web của bạn.

Hai thói quen là đủ che phần lớn rủi ro: giữ đích đến trên những tên miền bạn kiểm soát thay vì trên một dịch vụ rút gọn liên kết mà bạn không kiểm soát, và kiểm tra xem một cái mã thật sự dẫn tới đâu trước khi file in được duyệt chứ không phải sau khi đã chạy máy. Với bất cứ thứ gì sống lâu, hãy giao đích đến cho một người chịu trách nhiệm, người sẽ nhận ra nếu nó hỏng — bởi người ký duyệt bản in thì đã chuyển việc từ lâu trước khi sản phẩm rời khỏi kệ hàng.